[tt-submit-post-mobile]
Dzień dobry! Dziś jest Niedziela, 19 sierpnia 2018 roku
MENU
Happy family standing in the park at the sunset time. People having fun outdoors. Concept of friendly family.
piątek, 10 sierpnia 2018 roku

Nowy projekt kodeksu rodzinnego

0
Happy family standing in the park at the sunset time. People having fun outdoors. Concept of friendly family.

Zobacz zdjęcia (1)

W dniu 12 lipca 2018r. Rzecznik Praw Dziecka przedstawił projekt nowego Kodeksu rodzinnego, który powstawał 6 lat. Projekt ten jest o tyle przełomowy, że zawiera regulacje prawne dotyczące prawa materialnego, procesowego i wykonawczego w jednym akcie.

Do projektu wprowadzono wiele znaczących zmian. Poniżej przedstawione zostały najistotniejsze z nich.

Nowa właściwość sądów

Sprawy rodzinne będą rozstrzygane wyłącznie przez sądy i sędziów rodzinnych. Dla spraw o separację, o rozwód, o unieważnienie małżeństwa oraz ustalenie istnienia albo nieistnienia małżeństwa mają być właściwe sądy rejonowe, zamiast okręgowych.

Definicja dziecka i dobra dziecka

Projekt Kodeksu rodzinnego przejmuje definicję dziecka, zawartą w ustawie z dnia 6 stycznia 2000r. o Rzeczniku Praw Dziecka, zgodnie z którą dzieckiem jest każda istotna ludzka od poczęcia do pełnoletności. Ponadto, dla zapewnienia jednolitości interpretacji i orzecznictwa po raz pierwszy zdefiniowano „dobro dziecka” jako stan, w którym dziecko osiąga prawidłowy, całościowy i harmonijny rozwój psychiczny, fizyczny i społeczny, z poszanowaniem jego godności i wynikających z niej naturalnych praw. Dobro to jest kształtowane w szczególności przez pozytywne relacje osobiste, relacje rodzinne i sytuacje wychowawcze. Zasada dobra dziecka to kluczowa zasada prawa rodzinnego, mająca pierwszeństwo przed wszystkimi innymi.

Podmiotowość dziecka

Projekt Kodeksu rodzinnego nadaje dziecku status uczestnika postępowania. Dziecko w ramach swej podmiotowości ma przypisane nie tylko wolności i prawa, lecz także odpowiedzialność za ich posiadanie oraz obowiązki.

Definicje rodziny, małżeństwa i konkubinatu po raz pierwszy

Pierwszy raz w polskim akcie prawnym znalazły się definicje kluczowych pojęć z zakresu prawa rodzinnego, takich jak rodzina, małżeństwo i konkubinat. Zgodnie z projektem:

rodzina to wspólnota obejmująca małżonków, małżonków i dziecko, rodzica i dziecko, a także oparta na pokrewieństwie, powinowactwie lub adopcji, którą łączą relacje rodzinne;

– małżeństwo to formalnoprawny związek kobiety i mężczyzny zawarty zgodnie z przepisami prawa o zawarciu małżeństwa, z uwzględnieniem ich relacji osobistych i majątkowych;

– konkubinat to nieformalny związek kobiety i mężczyzny oparty na porozumieniu osób niezwiązanych ze sobą stosunkiem małżeństwa, a pozostających w takich relacjach jak małżonkowie. Konkubinat stanowi rodzinę, jeżeli wychowuje się w niej wspólne dziecko konkubentów lub dziecko jednego z nich.

Ugoda i mediacja jako priorytety postępowania

Ugodowe załatwianie spraw poprzez rozwiązywanie sporów i konfliktów w ramach mediacji ma wieść prym w postępowaniach rodzinnych. Projekt Kodeksu rodzinnego przywraca w tym zakresie obowiązkowe posiedzenia pojednawcze, którymi będzie zarządzać wyspecjalizowany w prawie rodzinnym sędzia lub referendarz. Co istotne, mediacja ma być obowiązkowa w sprawach o separację albo o rozwód, gdy małżonkowie wspólnie wychowują dziecko. Ponadto, w sprawach o separację i rozwód, projekt nakłada obowiązek sądu skierowania małżonków wspólnie wychowujących dziecko do specjalisty z zakresu życia rodzinnego. Powyższe ma na celu uświadomienie rodzicom skutków separacji albo rozwodu dla rozwoju i wychowania dziecka.

Jednocześnie, mediacja w sprawach rodzinnych ma stać się bardziej dostępna, albowiem jej koszty będą uiszczać w sposób zryczałtowany strony postępowania, natomiast w pozostałej części pokryje je Skarb Państwa.

Odpowiedzialność rodzicielska zamiast władzy rodzicielskiej

Pojęcie władzy rodzicielskiej zostanie zastąpione znacznie szerszą odpowiedzialnością rodzicielską, skupiającą się na podmiotowości dziecka w rodzinie. Zgodnie z projektem odpowiedzialność rodzicielska to zadanie, postawa i relacje rodziców z dzieckiem, wykonywane z poszanowaniem jego godności i praw, zgodnie z porządkiem społeczno-prawnym. Celem odpowiedzialności rodzicielskiej są troska o dziecko i zaspokajanie jego potrzeb, przygotowanie do życia w rodzinie i społeczeństwie oraz wypełnianie obowiązku alimentacyjnego. Jest realizowana, w szczególności, przez wykonywanie obowiązków i praw w zakresie pieczy nad osobą i majątkiem dziecka, reprezentacji, utrzymywania relacji osobistych, ustalania pochodzenia dziecka, jego imienia i nazwiska, miejsca pobytu. Odpowiedzialność rodzicielska odnosi się odpowiednio do osób, które na mocy orzeczenia sądu ponoszą wobec dziecka taką odpowiedzialność jak rodzice.

Projekt reguluje także odpowiedzialność rodziców dziecka, którzy żyją w konkubinacie.

Relacje osobiste zamiast kontaktów

Według definicji z projektu relacje osobiste to styczność dziecka z rodzicami, osobami które ponoszą taką odpowiedzialność jak rodzice, krewnymi i innymi osobami mu bliskimi, a także między małżonkami oraz ich wzajemne stosunki i powinności osobowe, oparte na więzi psychicznej, fizycznej i gospodarczej. Relacje osobiste wzmacniają zatem podmiotowość obu stron i są szerszym pojęciem niż kontakty, ujęte w obowiązującym Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zgodnie z projektem, dziecko ma prawo i powinność utrzymywania relacji osobistych z rodzicami, a także prawo do utrzymywania relacji osobistych z osobami jemu bliskimi. Projekt wprowadza również pojęcie relacji rodzinnych jako osobistą styczność oraz wzajemne stosunki i powinności osobowe i majątkowe między członkami rodziny.

Piecza konsensualna i piecza równoważna – nowe pojęcia

Piecza konsensualna to piecza rodziców sprawowana nad dzieckiem, oparta na porozumieniu między nimi, zgodna z dobrem dziecka, uwzględniająca jego zdanie oraz prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców.

Piecza równoważna to piecza rodziców sprawowana nad dzieckiem, określona w orzeczeniu sądu, sprawowana naprzemiennie przez każdego z rodziców w powtarzających się, ale niekoniecznie w takich samych okresach, zgodna z dobrem dziecka, uwzględniająca jego zdanie oraz prawo dziecka do wychowania przez oboje rodziców.

Sąd będzie wysłuchiwał dziecko i uwzględniał jego zdanie stosownie do okoliczności, rozwoju psychicznego, stanu zdrowia i stopnia dojrzałości, jeżeli jest ono zgodne z dobrem i potrzebami dziecka przed zatwierdzeniem porozumienia rodziców w zakresie pieczy konsensualnej lub wydaniem orzeczenia w zakresie pieczy równoważnej.

Obowiązkowe wysłuchanie dziecka i przedstawiciela ustawowego

Zgodnie z nowymi przepisami Sąd będzie zobowiązany do wysłuchania dziecka w każdej sprawie dotyczącej jego osoby lub majątku na określonych zasadach i warunkach i stosownie do okoliczności, rozwoju intelektualnego, społecznego i psychicznego oraz stanu zdrowia dziecka przy uwzględnieniu jego stanowiska i rozsądnego życzenia. Projekt wprowadza także zasadę jednorazowości wysłuchania dziecka, chyba, że wymaga tego ochrona praw i dobra dziecka. Ponadto, przed wydaniem orzeczenia co do istoty sprawy, sąd będzie musiał wysłuchać przedstawiciela ustawowego dziecka, a w uzasadnionych przypadkach również inną osobę bliską dziecku, opiekuna, kuratora lub adwokata dziecka.

Adwokat dziecka

Projekt przewiduje zupełnie nową instytucję w postaci adwokata dziecka, który ma reprezentować dziecko w postępowaniach w sprawach rodzinnych. Będzie nim adwokat lub radca prawny, specjalizujący się w sprawach z zakresu ochrony praw i wolności dziecka, działający dla dobra i na rzecz dziecka. W niektórych rodzajach spraw (np. o ustalenie macierzyństwa, adopcję zagraniczną, ograniczenie lub pozbawienie odpowiedzialności rodzicielskiej obojga rodziców) udział adwokata dziecka będzie obligatoryjny.

Alimenty

Okres przedawnienia roszczeń z tytułu obowiązku alimentacyjnego wydłużono z 3 do 5 lat.

Ponadto, na wniosek adwokata dziecka lub dziecka, które ukończyło 16 lat, w sprawach, w których prowadzone jest postępowanie wykonawcze, sąd będzie mógł zażądać rozliczenia sposobu wydatkowania alimentów od osoby otrzymującej należne dziecku alimenty.

Zakaz kar cielesnych i poniżającego traktowania

Ponadto, do projektu Kodeksu rodzinnego wprowadzono zakaz stosowania kar cielesnych jako metody wychowawczej, który znajduje się w obowiązującym Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym, a jako formę zakazanej przemocy uznano również poniżające traktowanie dziecka.

Ochrona dziecka nienarodzonego przed nieodpowiedzialnymi zachowaniami matki

Projekt Kodeksu rodzinnego wprowadza liczne narzędzia i możliwości organów oraz instytucji w celu ochrony zdrowia i życia dziecka nienarodzonego przed niekorzystnymi działaniami kobiet w ciąży, takimi jak spożywanie alkoholu lub zażywanie innych substancji psychotropowych. Kodeksowe rozwiązania mają być stosowane przede wszystkim w celu szerzenia świadomości i edukacji kobiet ciężarnych co do wpływu alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych na rozwój płodu oraz niesienia pomocy w zakresie wyjścia z uzależnienia.

Źródło:

https://brpd.gov.pl

Artykuł powstał przy współpracy

z Adwokat Agnieszką Marciniak

specjalizującą się m.in. w prawie rodzinnym

Kancelaria Adwokacka Adwokat Agnieszka Marciniak

ul. Grunwaldzka 519e/2

62-064 Plewiska

tel. + 48 600 364 964

www.acadwokat.pl

Komentarze (0)

Informujemy, że zgodnie z art. 190a kodeksu karnego podszywanie się pod Redakcję jest przestępstwem. Tożsamość Redakcji podlega ochronie prawa cywilnego zgodnie z art. 23 i 24 kodeksu cywilnego.
Prosimy mieć to na uwadze podczas pisania komentarzy.

Komentarze wystawione przez redakcje Plewiska.pl są podświetlane na złoty kolor.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>